Anasayfa  
     
         Cihan Kumaş  
     
         İletişim  
     
     
  Anatomi  
     
  Solunum Yolu Hastalıkları
ve bozuklukları
 
     
  Dinlenme Durumunda
Endoskopik Muayene
 
     
  Yüksek Hızlı Koşu Bandı
Endoskopisi
 
     
  Mobil Endoskopi  
     
  Teşhis Yöntemleri  
     
  Linkler  
     
  Kaynaklar (Referances)  
     
  Atlarda Kullanılan Temel
Görüntüleme Yöntemleri
 
     
  COPD  
     
     
     
     
     
     
     
     
     
     
     
     
     
     
     
     
     
     
     
     
     
     
     
     
     
     
     
     
     
     
     
     
     
     
     
     
     
     
     
     
     
     
     
     
     
     
     
     
     
     
     
     
     
     
     
     
     
     
     
     
     
     
     
     
     
     
     
     
     
     
     
     
     
     
     
     
     
     
     
     
     
     
     
     
     
     
     
     
     
     
     
     
     
     
     
     
     
     
     
     
     
     
     
     
     
     
     
     
     
     
     
     
     
     
     
     
     
     
     
     
     
     
     
     
     
     
     
     
     
     
     
     
     
     
     
     
     
     
     
     
     
     
     
     
     
     
     
     
     
     
     
     
     
     
     
     
     
     
     
     
     
     
     
     
     
     
     
     
     
     
     
     
     
     
     
     
     
     
     
     
     
     
     
     
     
     
     
     
     
     
     
     
     
     
     
     
     
     
     
     
     
     
     
     
     
     
     
     
     
     
     
     
     
     
     
     
     
     
     
     
     
     
     
     
     
     
     
     
     
     
     
     
     
     
     
     
     
     
     
     
     
     
     
     
     
     
     
     
     
     
     
     
     
     
     
     
     
     
     
     
     
     
     
     
     
     
     
     
     
     
     
     
     
     
     
     
     
     
     
     
     
     
     
     
     
     
     
     
     
     
     
     
     
     
     
     
     
     
     
     
     
     
     
     
     
     
     
     
     
     
     
 

GÖRÜNTÜLEME YÖNTEMLERİ

GÖĞÜS RADYOGRAFİSİ
Göğüs radyografisi, özellikle taylar olmak üzere, atlarda baş, boyun ve toraksta meydana gelen bozuklukların teşhisinde önemli bir yere sahiptir. Röntgen taylarda, R. equi’ ye bağlı olarak gelişen pneumoni vakalarının teşhisinde; erişkin atlarda, pneumoni, tümörler, apseler ve pleural hastalıkların teşhisinde başarılı bir şekilde kullanılmaktadır (Taylor ve Hillyer 1997). Taylarda vücut hacminin küçük olması nedeniyle hem lateral hem de ventro-dorsal veya dorso-ventral pozisyonlarda röntgen görüntüsü alınabilmektedir. Erişkin atlarda ise sadece lateral radiografik görüntü alınabilmektedir. Eğer yeterli güçte röntgen cihazı kullanılırsa, at anesteziye alınarak ventro-dorsal pozisyonda da röntgen görüntüsü alınabilir.
Atlarda, at ayakta iken torakstan 4 ana radiografik görüntü alınmaktadır. Bunlar dorso-kranial, dorso-kaudal, ventro-kranial ve ventro-kaudal pozisyonlar şeklindedir (Rose ve Hodgson 2000).

  1. Dorso-kaudal alan(A): Bu alanın radyografisinde; akciğerin kaudal lobunun büyük bir bölümü, orta ve alt bronşlar, pulmoner arter ve venler, desenden aorta, kaudal vena kava, diyafram, kaudal trokal vertebralar ve kaburgalar görülmektedir (Speirs 1997). Dorso-kaudal alan, egzersize bağlı pulmoner kanaması ve yangısal pulmoner hastalığı bulunan safkan yarışan atlarında meydana gelen, generalize interstitial pneumoni ve bronko-interstitial pneumonilerin radyografik olarak en sık görüldükleri bölgedir (Wisner ve ark. 1993).
  2. Dorso-kranial alan(B): Bu alanın radyografisinde; kalbin dorsal kısmı, aorta, ana pulmoner arterler ve venler, kaudal vena kavanın dorsal bölümü, trakea, trakeal bifurkasyon, ana bronşlar ve bazı torakal vertebralar görülmektedir (Speirs 1997).
  3. Ventro-kaudal alan(C): Bu alanın radyografisinde; kalbin kaudal bölümü, pulmoner damarlar, kaudal vena kava, ventral diyafram, trakea, trakeal bifurkasyon ve kostalar görülmektedir  (Speirs 1997).
  4. Venro-kranial alan(D): Bu alanın radyografisinde; kalbin hemen hemen tamamı, kranial mediastinum içerisinde kranial vena kava, trakea, skapula, humerus ve kostalar görülmektedir. Bu alan kemikler ve bol miktarda kas gruplarının bulunması nedeniyle, radiografik olarak yorumun en güç yapılabildiği yerdir (Speirs 1997).

GÖĞÜS RADYOGRAFİSİNDE GÖRÜLEBİLEN BOZUKLUKLAR
PLEURAL HASTALIKLAR:

  1. PLEURİTİS: Pleuranın yangısıdır. Pleura ve pleural boşlukta meydana gelen yangı olgularında belirgin bir opazite söz konusudur. Bu opazite nedeniyle pleural hastalıklar ile pneumoniler karıştırılabilmektedir. Bu karışıklığa neden olan başlıca etken, erişkin atlarda rutin olarak sadece lateral pozisyonda radyografik görüntünün alınabilmesidir. Bu pozisyonda pleural görüntü ile akciğer görüntüsü süperpoze olmaktadır. Pleural hastalıkların teşhisinde, ventro-dorsal veya dorso-ventral çekim pozisyonları tercih edilmelidir (Sande ve Tucker 2004).

  2. PLEURAL SIVI BİRİKİMİ: Pleural boşlukta biriken eksudat veya transudat göğüs boşluğunda birbirine benzer opaziteye neden olurlar. Bu tip sıvılar toraks boşluğunun ventralinde yerleşirler. Eğer biriken sıvı miktarı fazla ise etkilenen akciğer lobu baskı nedeniyle kollabe olur ve daha opak bir görünüm alır (Sande ve Tucker 2004).

  3. PNEUMOTORAKS: Göğüs boşluğunda havanın birikmesi durumudur. Travmatik veya spontan olarak gerçekleşebilir (Aiello 1998). Hava röntgende siyah bir görünüm verir. Radyografik olarak teşhisi kolaydır. Torakal boşluğa biriken hava dorsal alana yerleşir. Bu nedenle röntgen de akciğerlerin dorsal sınırı açık bir şekilde görünür hale gelir. Aorta ve pulmoner arterlerde belirgin bir şekilde gözlenirler. Travmalara bağlı ileri derecede bir pneumotoraks gelişmiş ise etkilenen taraftaki akciğer lobunda kollaps meydana gelir. Kollabe olan akciğer lobu küçülmüştür ve daha opak bir görünüm kazanmıştır (Sande ve Tucker 2004).

AKCİĞER HASTALIKLARI
A- AKCİĞERİN METABOLİK HASTALIKLARI

  1. BRONKOPULMONER DİSPLAZİ: Akciğerin yeterince gelişmemesi ile karakterize olan ve yeni doğan taylarda görülen bir bozukluktur. Hastalıkğın, intrauterin dönemde tayın yetersiz beslenmesi veya enzimatik bozukluklara bağlı olarak gerçekleştiği düşünülmektedir. Hastalığa sahip tayların radiografik incelemesinde; yaygın intersititial opasifikasyon, pulmoner ödem ve atelektazi tespit edilir. Ayrıca diyaframın kraniale doğru yer değiştirdiği ve toraks boşluğun normalden daha küçük olduğu görülür (Sande ve Tucker 2004).
  2. PULMONER ÖDEM: Pulmoner ödem intersitisyel doku, alveoller, bronş ve bronşiollerde, kapillar permiabilitenin bozulması sonucu, aşırı miktarda sıvı birikmesi nedeniyle oluşur. Sol kalpte ventriküler yetersizlik, anaflaktik ve alerjik reaksiyonlar ve bazı enfeksiyöz hastalıklarda pulmoner ödem gelişebilmektedir (Aiello 1998). Radyografik incelemede; etkilenen bölge ve bölgelerde opasifikasyonun meydana geldiği gözlenir (Sande ve Tucker 2004).
  3. HYPERAERATİON: Akciğerlerde aşırı hava birikimi olarak tanımlanabilir. Özellikle kronik obstruktif pulmoner hastalıklarda (COPD ve IAD) veya doku hipoksisine neden olan metabolik hastalıklarda hyperaeration meydana gelmektedir. Dokularda oksijen ihtiyacının artması sonucu, solunum sayısı ve volümünün artmasına neden olur. Toraksın hacmi genişler ve bununla orantılı olarak akciğer hacmi de artar. Artan hacim sonucunda alveoller aşırı miktarda hava ile dolar. Radyografik incelemede, akciğer paranşiminin ve hava kanallarının normalden daha net göründükleri dikkati çeker. Akciğer hacminin artması nedeniyle diyaframın konveks görünümünün azaldığı, belirgin bir şekilde düzleştiği görülür (Sande ve Tucker 2004).

B- AKCİĞERİN YANGISAL HASTALIKLARI

  1. İNTERSİTİTİAL PNEUMONİ: İntersititial pneumoni atlarda çok seyrek olarak görülmektedir. Radyolojik olarak çok nadir teşhis edilebilir. Şimdiye kadar biri erişkin atlarda, diğeri altı aylıktan küçük taylarda görülen iki formu tanımlanmıştır (Donaldson ve ark 1998). Hastalığın etkeni genellikle virüslerdir. Akciğer dokusunda yoğun yangısal hücre infiltrasyonu nedeniyle kalınlaşmalar gözlenir. Bu kalınlaşma bronşioller ve ana damarların detaylı bir şekilde görüntülenmesini engeller. Radyografide peribronşial veya peribronşiolar kalınlaşmalar yuvarlak beyaz halkalar veya lateral çizgiler halinde görülürler (Sande ve Tucker 2004).
  2. EOZİNOFİLİK İNTERSiTİTİAL PULMONER HASTALIK: Atlarda görülen immunolojik bir hastalıktır. Hastalığın oluşumunda parazitlerin herhangi bir etkisi saptanmamıştır. Hastalık kortikosteroid tedavisine cevap vermektedir. Radyografik incelemede, eozinofilik infiltrasyonlar sonucu, detay kaybı ve opak görüntü izlenir. Bronşlar, bronşioller ve ana damarların net bir şekilde görüntülenemez. Hastalığın kesin teşhisi için bronkoalveolar lavaj sıvısı muayenelerine ihtiyaç vardır (Sande ve Tucker 2004).
  3. KRONİK OBSTRUKTİF PULMONER HASTALIK (COPD) : Atlarda solunum güçlüğü,  burun akıntısı, kronik öksürük ve halsizlik ile seyreden non-enfeksiyöz bir hastalıktır (Aiello 1998). Radyolojik incelemede; göğüs boşluğunda genişleme, diyaframda düzleşme veya konkavlaşma meydana geldiği görülür. Bronşiollerin duvarlarında da kalınlaşmalar görülür (Sande ve Tucker 2004).
  4. TRAKEA-BRONŞİTİS: Trakea ve bronşların yangısı, trakea-bronşitis olarak adlandırılır. Trakea-bronşitis olgularında, yangının akciğer dokusuna yayılma ihtimali değerlendirilmelidir. Trakea-bronşitis tanısı, en iyi şekilde endoskopi ve sitolojik muayene ile yapılmaktadır. Radyografi, hastalığın akciğer dokusuna yayılıp yayılmadığının belirlenmesinde yararlı bilgiler vermektedir. Trakea-bronşitisli atların radyografik incelemesinde, bronşların duvarlarının daha belirgin olduğu ve opazitenin arttığı gözlenir. Ayrıca bronş çaplarında artış görülebilir. Opazite artışına bağlı olarak mediastinum içerisinde yer alan büyük damarsal yapılar kamufle olur ve net olarak görüntülenemezler (Sande ve Tucker 2004).
  5. PNEUMONİ: Akciğer dokusunun yangısıdır. Pneumoni prevalansı, altı aylıktan küçük taylarda yaklaşık % 9’dur. Bu yaştaki taylarda pneumoniden ölüm oranı % 1 olarak bildirilmektedir (Nout ve ark 2002). Pneumoninin etiyolojisinde bakteriyel, viral, paraziter ve fungal etkenler, gıda ve yabancı madde kaynaklı aspirasyon yer almaktadır. Pneumoni olgularında radyografik bulgular çeşitlilik arz eder ve hastalığı oluşturan etkenlere spesifik değildir. Pneumoni olgularında görülen lenfadenopati akciğerin hilusunda ve kalp bölgesinde opazite artışına neden olabilir. Akciğerin etkilenen kısımlarında meydana gelen vaskülopati, ödem ve yangısal hücre infilitrasyonu sonucu, fokal opazite ve yoğunluk artışı gözlenebilir. Rodococcus equi olgularında olduğu gibi, akciğer dokusu içerisinde oluşan apseler, bozuk para görünümü, nodüler görünüm veya yuvarlak içi boş bir görünüm verebilirler (Sande ve Tucker 2004).

SOLUNUM YOLU ENDOSKOPİSİ
Atlardaki ilk endoskopik uygulama ise 1888 yılında başladı (Traub-Dargatz ve Brown 1997). Endoskopinin solunum yolu hastalıklarının teşhisinde veteriner hekime sağladığı kolaylığın görülmesiyle endoskopi veteriner hekimlikte yaygın bir şekilde kullanılmaya başlandı. Teknolojinin gelişimiyle paralel olarak üretilen daha esnek ve uzun endoskoplar sayesinde nazal kanaldan bronşlara kadar solunum yolunun büyük bir bölümü rahatlıkla muayene edilebilmektedir. Endoskop ile nazal kanal, nazo-farenks, hava keseleri, larenks, trakea ve bronşlar muayene edilebilir. Ayrıca trepanasyon yapılarak sinüslerinde endoskopik muayenesi de yapılabilir.
ENDOSKOPİK MUAYENE İLE SOLUNUM YOLUNDA TESPİT EDİLEBİLECEK BOZUKLUKLAR
NAZAL KANALDA GÖRÜLEBİLECEK BOZUKLUKLAR

  1. Nazal polip
  2. Nazal granüloma
  3. Nazal tümörler
  4. Rinitis
  5. Ethmoid hematom
  6. Paranazal sinüzitis
  7. Nazal fistüla
  8. Membranöz konha atrezisi

NAZO-FARENKSTE GÖRÜLEBİLECEK BOZUKLUKLAR

  1. Farengeal kollaps
  2. Farengeal lenfoid hiperplazi
  3. Nazo-farengeal sikatriks
  4. Yumuşak damağın dorsal deplasmanı
  5. Farengeal kistler
  6. Farengeal kompresyon

HAVA KESELERİNDE GÖRÜLEBİLECEK BOZUKLUKLAR

  1. Hava keseleri empiyemi
  2. Hava keseleri mikozisi
  3. Hava keseleri timpanisi
  4. Hava keseleri tümörleri

LARENKSTE GÖRÜLEBİLECEK BOZUKLUKLAR

  1. Larengeal hemiplaji
  2. Epiglottik tuzak
  3. Epiglottik hipoplazi
  4. Epiglottitis
  5. Subepiglottik kist
  6. Arytenoid kondropati
  7. Epiglottik retroversiyon

TRAKEA VE BRONŞLARDA GÖRÜLEBİLECEK BOZUKLUKLAR

  1. Trakeal kollaps
  2. Kongenital trakeal stenoz
  3. Trakeal neoplazi
  4. Egzersize bağlı pulmoner hemoraji
  5. COPD

TORAKOSKOPİ
Oskültasyon, perküsyon, radyografi, ultrasonografi, trakeal aspirasyon sıvısı ve pleural sıvı incelemeleri, toraksın muayenesinde kullanılan geleneksel teknikleridir. Torakoskopi ise torakal boşluğun inspeksiyonu ile pleurapneumoni, özefagal bozukluklar ve tümör olgularının tanısında kolaylık sağlamaktadır.

Torakoskopi için kullanılan torakoskop, atlarda laparoskopide kullanılan laparoskopun aynısıdır (A 30 derece, 57 cm sert laparoskop ( 30 derece Hopkins teleskop)). Laparoskopa videokamera bağlanır. Muayene sırasında toraks boşluğunu şişirmek ve işlem sonunda içerdeki havayı emmek amacıyla kompresör ve vakum cihazlarına ihtiyaç vardır. Toraks boşluğunu şişirmek için CO2 gazı kullanılır (Vachon ve Fischer 1998).

TORAKOSKOPİ UYGULAMA TEKNİĞİ: Torakoskopi at ayakta iken veya genel anestezi altındayken yapılabilir.

  1. AYAKTA TORAKOSKOPİ: At travaya alınır ve sedatif uygulanır. Sedasyon için detomidine (0.005-0.02 mg/kg) veya xylazine (0.5-1.1 mg/kg) ve torbugesic ( 0.2 mg/ kg) karışımı kullanılır. İşlemin ilk safhalarında atta taşikardi ve taşipne gelişebilir. Toraksın sağ veya solunda, 8. ve 11. kostalar arasında kalan bölgenin traş ve dezenfeksiyonu yapılır. Deri altına, interkostal bölgeye ve kostal pleuraya lokal anestezik uygulanır. Deriye küçük bir ensizyon yapılır ve bu noktadan trokar ile girilir. Göğüs boşluğuna girildikten sonra trokar ile torakoskop değiştirilir ve muayeneye başlanır. Torakoskopi ile göğüs boşluğunda, pleura, lenf yumruları, göğüs duvarı, akciğer paranşimi, aorta, nervus vagus ve ana bronşlar gibi yapılar gözlenebilir (Vachon ve Fischer1998).
  2. GENEL ANESTEZİ ALTINDA TORAKOSKOPİ: Genel anesteziye xylazine (1.1 mg/kg) ve ketamine (3 mg /kg) verilerek başlanır ve halotan veya diğer gaz anesteziklerden biri ile devam edilir. At torakoskopinin uygulanacağı yere göre lateral veya dorsal pozisyonda yatırılır. 8. ve 11. kostalar arasında kalan bölgenin tıraş ve dezenfeksiyonu yapılır. Deri altı dokuya, interkostal kaslara ve kostal pleuraya lokal anestezik uygulanır. Deriye küçük bir ensizyon yapılır ve buradan trokar yardımıyla göğüs boşluğuna girilir. Torakoskop torakar çıkarılırken içeri yerleştirilir ve muayeneye başlanır. Genel anestezi altında uygulanan trokaskopide de göğüs boşluğunu şişirmek amacıyla CO2 gazı kullanılır  (Vachon ve Fischer 1998).

ULTRASONOGRAFİ
Torasik ultrasonografi, atlarda göğüs boşluğu, akciğerler ve pleura hastalıklarının tanısında kullanılmaktadır. Özellikle pleurapneumoni, apse, granulom, torasik tümörler ve diyafram fıtıkları ultrasonografik muayene ile belirlenebilir. Torasik ultrasonografi, göğüs boşluğunun taranması ile iki taraflı görüntü elde edilmesine olanak sağladığı gibi, pleura üzerindeki lezyonların, pleural effüzyonların ve adhezyonların saptanmasında da yardımcı olur. Ancak bu yöntem ile akciğerin aksial bölümü incelenemez. Sadece akciğerin periferal kısmı muayene edilebilir. Aksiyal diyaframatik herni, ultrasonografik muayene ile belirlenemezken, gastrointestinal organların diyaframa yırtıkları yolu ile akciğerin dorsal kısmına geçişi (diyafram fıtkı) görüntülenebilir (Bilal 2003).
Pleural sıvının karakteri ultrasonografi ile belirlenebilir. Pulmonal paranşimal hastalıklarda kıvam ve şekil değişikleri pleural efüzyonla birlikte ortaya konur. Küçük kitlelerin ve sıvı birikimlerinin biyopsi ve aspirasyonları güvenle yapılabilir. Akciğerlerin ultrasonografik muayenesi ile intertisyel pneumoni, derin pulmoner apse ve pleuranın visseral yüzeyindeki anormal durumlar saptanabilir (Bilal 2003).
Sağlıklı atlarda toraksın her iki tarafında, dorsal kasların altında, diyaframa üzerine doğru uzanan akciğer rahatlıkla görüntülenebilir. Tuber coxae ile 17. inter kostal aralık, tuber ischii ile 15. inter kostal aralık, dorsalden toraksın ventral ortasına, 13. inter kostal aralığa, 11. inter kostal aralıktan, omuz ortasına, 9. inter kostal aralıktan dirsek ortasına gelen çizgi 5. inter kostal aralığa doğru uzanır ve bu hat içerisinde akciğer görüntülenebilir (Bilal 2003).

PLEURAL SIVININ KARAKTERİ:  Pleural sıvının sonografik görünümü anekoiktir. Sıvı toplanmaları septik ya da non-septik karekterde olabilir. Birçok parçadan oluşan sıvı kompleksi normalden daha ekojeniktir. Pleural sıvı içerisinde fibrin, hücre kümeleri, protein ve gaz bulunabilir. Hücre sayısı ve total protein miktarı artarsa, sıvının ekojeniteside artar. Torakstaki kan toplanmasının (hemotoraks) sonografik görünümü, girdap şeklinde olup hipoekojenikten ekojeniğe kadar değişir. Piyotoraksta (göğüs boşluğunda irin toplanması) hücresel yığınlar daha ekojenik bir görüntü verir ve daha çok ventral bölgede lokalize olur. Özefagal yırtılmalar sonucu, piyotoraks ve pneumotoraks meydana gelebilir. Mikro tipte hava ve gaz kabarcıkları genellikle küçük nokta ve çizgi şeklinde görülür. Pleura içerisinde gelişen apselerin % 74’ünü gaz oluşturur. Pleurapneumoniye bağlı olarak oluşan pleural sıvının % 20’si gazdır. Atların % 50’sinde pulmoner paranşimal nekroz ultrasonografi ile saptanabilir. Fibrin oluşumları parietal ve visseral pleura yüzeyinde flamentöz iplikçikler şeklinde görülürler. Fibrin kitleleri, pleurapneumonili atların % 23’ünde ultrasonografi ile belirlenebilmiştir (Bilal 2003).
PLEURADA GÖZLENEN ULTRASONOGRAFİK DEĞİŞİKLİKLER

  1. PLEURAL EFÜZYON: Atlarda sık olarak görülen bir bozukluktur. Ultrasonografik olarak belirlenmesi oldukça kolaydır. Pleural sıvının oluşturduğu anekoik bölge akciğer yüzeyi (visseral pleura), torasik duvar, diyaframa ve kalp arasında belirlenir. Diyafram, mediastinum ve akciğer arasındaki bölgede solunum hareketlerine bağlı olarak hareket eden, anekoik bir sıvı gözlenir. Lezyonun bulunduğu bölgeye yaklaşıldığında, sıvının çoğaldığı görülür. Sıvı içerisinde çökelmiş veya yüzen partiküller gözlenebilir  (Bilal 2003).
    Pleural effüzyon; primer akciğer hastalıklarında veya idiopatik pleuritis, pulmoner granuloma, coccidioidomycosis, nocardiosis, equine infeksiyöz anemi, pulmoner emboli, diyaframatik hernia, özefagal ruptur, konjestif kalp yetmezliği, perikarditis, enterik hastalıklar, viral enfeksiyonlar ve abdominal yangı gibi durumlarda sekonder olarak oluşabilir. Pleural efüzyonda, sıvı torakosentez ile aspire edilebilir. Pleural sıvı toraksın ventral bölümünde bulunur ve akciğerlere basınç yapar (Bilal 2003).
  2. PNEUMOTORAKS:  Pneumotoraks olgularında sıvı ve hava birikimleri birlikte bulunabilir. Pneumotoraksta akciğerler ventrale doğru yer değiştirir. Bu nedenle göğüs boşluğunun dorsalinde normal akciğer ekosu alınmaz. Pneumotoraks atlarda bronkopleural fistül nedeniyle meydana gelebilmektedir. Bronkopleural fistül ileri dereceli akciğer paranşim nekrozunun bir sonucu olarak oluşur. Pleural efüzyon bulunmayan pneumotoraks olgularının ultrasonografik teşhisi çok zordur. Çünkü pleural kavitede toplanan serbest hava ve akciğer dokusunda bulunan atmosferik hava, yankı artifaktları ve hiperekoik yansıma özelliğine sahiptir. EIPH (egzersize bağlı pulmoner kanama), COPD (kronik obsturuktive pulmoner hastalık) veya daha önce solunum yolu hastalığı geçirmiş atlarda, visseral pleural yüzeyde meydana gelen küçük ve ayrı hiperekoik odakların oluşturduğu kuyruklu yıldız artifaktı pneumotoraksta yoktur. Atlarda dorsal bölgede yer alan pneumotoraksı görüntülemek için taramaya toraksın en dorsalinden başlanmalı ve karakteristik hava artefaktları arasında boşluk aranmalıdır (Bilal 2003).
  3. NON-EFFÜZİV PLEURİTİS (PLEURİTİS SİCCA):Pleuritis sikkayı ultrasonografik muayene ile ortaya koymak zordur. Çünkü pleural boşlukta parietal ve visseral pleura yüzeylerini birbirinden ayıracak kadar sıvı yoktur (Bilal 2003).
  4. PLEURAL YÜZEYLERDE KALINLAŞMA: Visseral ve parietal yüzeylerde kalınlaşma, pleural effüzyon nedeniyle ultrasonografik olarak kolayca tespit edilebilir. Pleural yüzeylerde kalınlaşma çoğunlukla effusiv pleuritis ile beraberdir (Bilal 2003).

PULMONER DEĞİŞİKLİKLER

  1. KOMPRESYON ATELEKTAZİSİ: Kompresyon atelektazisi akciğer paranşim dokusunun, göğüs boşluğunda biriken sıvı veya havanın oluşturduğu basıncın etkisiyle kollabe olmasıdır. Basınç altında kalan akciğer kısmı kollabe olur. Bronşiollere hava geçişi gerçekleşmez ve akciğer hipoekoik görüntüsünü kaybeder. Atlarda pleura boşluğunun iki akciğer lobu ile ilişkili olmaması nedeniyle kollaps tek taraflı olarak gerçekleşir. Bunun sonucunda toraks boşluğunda asimetri, solunum güçlüğü ve solunum sayısında artış gibi semptomlar meydana gelir (Bilal 2003).
  2. KONSOLİDASYON: Akciğer loblarında konsolidasyon sonucu, normal akciğer paranşimine penetre olmayan ultra ses dalgaları, konsolide bölgelerde penetrasyon yeteneği kazanır. Konsolidasyona bağlı olarak meydana gelen akciğer ve visseral pleura yüzeyindeki değişiklikler ultrasonografik olarak ortaya konur. Hava içermeyen bölümler eksudat, mukus ve hücre infiltrasyonları ile kaplanmıştır. Önceden geçirilen bronşitis, granülomatöz yangı ve neoplastik hastalıklara bağlı olarak meydana gelen sahalarda kuyruklu yıldız artifaktı belirlenir (Bilal 2003).
  3. BRONKOPLEURAL FİSTÜL/APSE: Bronkopleural fistül, ultrasonografik muayenede visseral pleuranın görülmemesi ile karakterizedir. Bronkopleural fistüllü atlar yaşamlarını sürdürebilirler. Fakat genellikle bu alanlarda büyük apseler oluşur ve kronik öksürük, mukoprulent akıntı ve canlı ağırlık kaybına yol açabilir (Bilal 2003).
  4. PULMONER APSE: Normal akciğer paranşimi içerisinde meydana gelen apse, kalın bir kapsül ile çevrilidir ve bu kapsülün ekojenitesi apsenin durumuna bağlı olarak değişir. Eskimiş apseler kalın bir kapsül ile çevrelenmiştir. Apse içindeki irin kitlesi, yer yer kalsifiye olmuştur ve gaz ekoları içerir. Apseler akciğerde oyuk biçiminde görülürler ve bronşların ve damarların normal görüntüsünü bozarlar. Apse bronş içerisinde bir boşluk oluşturur ve apse içerisindeki eksüdatın karakterine göre anekoik-hipoekoik görüntü alınır. Kranial ve ventral bölgelerde yerleşmiş olan apselerin ultrasonografi ile tespit edilmesi kolaydır. Ancak aksiyal kısımlarda meydana gelen apseler ultrasonografi ile saptanamazlar (Bilal 2003).
  5. PULMONER NEOPLAZMALAR /PULMONER FİBROSİS: Pulmoner neoplazmalar atlarda ender olarak görülür. Pleurada bulunan tümörleri saptamak kolay iken, akciğerlerde yerleşenleri tespit etmek oldukça güçtür. Lenfosarkomlar kranial ve kaudal mediastinuma yerleşirler ve ultrasonografik olarak saptanamazlar. Ancak kaudal mediastinumda lokalize olan ve pleural effüzyon bulunan olgularda, sıvının sonografik incelemeye izin vermesinden dolayı belirlenebilirler (Bilal 2003).
  6. DİYAFRAM FITIKLARI: Diyafram fıtıkları, abdominal organların diyaframda meydana gelen yırtığa bağlı olarak göğüs boşluğuna geçmesi ile oluşur. Akciğer karakteristik reverberasyon artefaktı verirken, toraksın dorsalinde respirasyona bağlı hareket eden mide, ince bağırsaklar veya mezenterium gaz ekoları ile beraber saptanır. Diyafram yırtıklarını ultrasonografik muayene ile saptamak mümkün değildir. Abdomendeki organların göğüs boşluğunda veya pleural sıvıda yüzerken görülmesi, diyaframatik hernilerin tanısı için yeterlidir (Bilal 2003).